Gül Hastalığını Tetikleyen Yiyecekler Nelerdir?
İzmir’de yaşamanın ayrı bir tadı vardır, ama biliyor musunuz, bazen o tadı kaçıran şeyler de olabiliyor. Mesela, gündelik hayatın içinde insanın aniden gül hastalığı gibi bir sorunun peşine düşmesi gerçekten komik bir durum. Hani bazen o kadar sık gülüyoruz ki, birdenbire bir bakıyorsunuz, yüzünüzde minik minik kızarıklar oluşmaya başlıyor, derken bir de bakıyorsunuz, aslında gül hastalığı tetiklenmiş! Evet, bu yazıda tam olarak o sorunun peşinden gideceğiz: Gül hastalığını tetikleyen yiyecekler nelerdir?
Tabii, bu yazıya başlamadan önce şunu da belirteyim: Herkesin bedeni farklıdır, benimkisi biraz fazla düşünüp her şeyi abartan bir sistem olduğu için, bazen hiç bir şeyin ne zaman tetikleyeceğini kestiremiyorum. Ama gelin, bu yazıda biraz espriyle, biraz da ciddiyetle işin içine girelim, gül hastalığını tetikleyen yiyecekleri biraz eğlenceli bir şekilde keşfedelim.
Gül Hastalığı Nedir?
Önce basitçe bir hatırlatma yapalım: Gül hastalığı (ya da tıbbi adıyla rosacea), genellikle yüzdeki kırmızı, pütürlü, sivilce benzeri izlerle kendini gösteren, cildin aşırı hassaslaşmasıyla gelişen bir durum. Kısacası, yüzünüzde aniden sıcak bir şey yediğinizde kırmızı lekeler oluşuyorsa ya da hafifçe utandığınızda bile burun ucunuz kızarıyorsa, muhtemelen bir gül hastalığı baş gösteriyor demektir. İşin kötü yanı, bazen o kadar sinir bozucu oluyor ki, tam keyfini çıkaracağınız bir anda bu rahatsızlık başlıyor ve birden her şey kötüleşiyor.
Kırmızı Yiyecekler: “Sen Kızarmayacaksın Ama Ben Kızarım!”
Şimdi gelelim gül hastalığını tetikleyen yiyeceklere… Gülümsediğinizde, aslında gülüşünüzün değil, o gülüşü tetikleyen yiyeceklerin sebep olduğu bir kırmızılığa dönüşebileceğini biliyor muydunuz? Mesela, domates! Evet, domatesin o kırmızı hali, gül hastalığına adeta davet gönderiyor. Ben de şunu fark ettim: Bir pizza yediğimde, o an çok mutluyum, ağzımda mozzarella kayıyor, ama sonra bu kırmızı lekeler beni buluyor. “Hayatımda o kadar çok pizza yedim, bir tane domatesin bana ne zararı olabilir ki?” derken, bir bakıyorum, kafamda “Domates bana gül hastalığını tetikliyor, ama tatlısı çok güzel” diye düşünceler dönmeye başlıyor.
İç ses: Yok ya, bu kadar mı? Bir domates yüzünden her şey bitti mi?
Aman dikkat edin, o tatlı domatesi ne kadar seversek sevelim, gül hastalığını tetikleyen yiyecekler listesinin başında. O yüzden yemeklerinize koyduğunuz domatesi artık bir gözle kontrol edin, gözler birbirine kaymasın!
Baharatlar: “Biri Yandı mı Burada?”
Baharatlar var ya, o acılı ve biberli yiyecekler… İçimden sürekli “Yemeyeceğim, yemeyeceğim,” diye bağırırken bir de bakıyorum, acı biberli yemeklerin içinde buluyorum kendimi. Kahvaltıda acı biber, öğle yemeğinde acılı pilav… Mükemmel değil mi? Ama sonra, akşam aynada yüzüme bakarken, kırmızı yanaklarımı görüyorum. Bir yudum su içerken dudaklarımda da bir yanma var, “Aaa, yanıyorum!” diye bağırırken bir yandan da gülme krizine giriyorum. Gerçekten bu kadar mı basit? Acı biber yemek, gül hastalığını tetikleyen yiyecekler arasında.
İç ses: “Hadi ya, acı biberin suçu ne ki? Benim yüzüm niye kızarır ki?”
Acı biber ve baharatlar, her zaman cildinizi kızartmaya ve yanmaya neden olabilir. Duyduğum kadarıyla, acı yemekler vücudun sıcaklığını arttırıyor, dolayısıyla kan dolaşımını hızlandırıp, gül hastalığını aktive edebiliyor. O yüzden bir dahaki sefere baharatlı bir şeyler yemeye karar verirken, “Aman, acaba kızaracak mıyım?” diye bir düşünmekte fayda var.
Sıcak İçecekler: “Eyvah, Bir Çay Daha mı?”
Günlerden bir gün, soğuk kış sabahlarında arkadaşım beni çaya davet etti. Beni bir çaya davet ederken, o kadar keyifliydi ki! “Hadi, çayı içelim, ısınalım!” dedi. Tabii ki içtim, ama o sıcaklık var ya… “Çay içmekten bir şey olmaz,” diye düşündüm. Ne yazık ki, her seferinde sıcak çayı fazla içtiğimde, yüzümdeki o kırmızı izleri görmem uzun sürmüyor. Çayın sıcaklığı o kadar etkili ki, gül hastalığının başını bile yakalayabiliyor.
İç ses: “Ya arkadaşım, bir çay yüzünden bu kadar mı? Yani sıcak çayı sevmek suç mu şimdi?”
Sıcak içecekler, mesela çay ya da kahve, gül hastalığına sahip olanlar için tam bir tehlike kaynağı olabilir. Çünkü sıcak içecekler cildinize doğrudan etki ederek damarları genişletebilir, bu da kızarıklıkların artmasına neden olabilir.
Şekerli Yiyecekler: “Tatlılar Beni Yine Yenecek”
Tatlılar, tatlılar… Benim için gerçek bir sorun. Şekerli yiyeceklerin, gül hastalığını tetikleyen yiyecekler arasında olduğunu öğrenince, bir an ne yapacağımı şaşırdım. Bir bakıyorsunuz, sevdiğiniz tatlının tadını çıkarırken, yüzünüzdeki kızarıklıklar birden artmaya başlıyor. “Neredeyse şekerli bir tatlıyı yerken bile suçlu hissediyorum!” demek istiyorum ama o an tatlının tadı bir yana, gül hastalığının yanaklarımda nasıl belirdiği aklımı karıştırıyor.
İç ses: “Bir tatlı yüzünden bu kadar mı?”
Şeker, ciltteki iltihaplanmaları tetikleyebiliyor ve aslında gül hastalığının sevdiklerinden biri. O yüzden, o çikolatayı yiyip “Bir tane daha” demek, işte tam burada yanlış bir adım olabilir.
Gül Hastalığını Tetikleyen Yiyecekler: Sonuçta Bir Yüzleşme
Bir gün uyandığınızda, yüzünüzdeki kızarıklıkları gördüğünüzde, kendinizi anlamak istiyorsunuz. Nedenini bulamıyorsunuz. Ama sonra bir düşünüyorsunuz, belki bu yazıda bahsettiğimiz şeyler yüzünden olabilir. Gül hastalığını tetikleyen yiyecekler, yaşamın bir parçası olsa da, onları tanıyıp dikkatli olmak gerekiyor. Şekerli yiyecekler, baharatlar, sıcak içecekler ve tabii ki o sevimli domates… Hepsi birer tetikleyici olabilir.
Ama ne olursa olsun, bu hastalıkla da barışmak gerek. Kızaran yanaklar bir şekilde hayatımıza eşlik eder, ama hayatta daha önemli şeyler var. Belki de kırmızı yanaklarımız, bazen gülmeyi, bazen de düşünmeyi hatırlatıyordur. Unutmayın, bu hayat bir kere, o yüzden kırmızı yanaklarla da olsa devam etmeye değer!